Zrozumieć dobroć Boga, aby podjąć z Nim współpracę w rozwijaniu swoich talentów.
Taką myśl chciałbym dzisiaj rozwinąć. Wbrew pozorom to nie jest proste, zrozumieć dobroć Boga. Zwłaszcza gdy słyszymy dzisiejszą Ewangelię. Bo oto Jezus w tej przypowieści mówi o panu, który każe wyrzucić tego sługę ostatniego. A dodatkowo jeszcze każe pościnać na własnych oczach tych, którzy nie chcieli, żeby On królował nad nimi. Czyli dosłownie słuchając taki tekst, możemy być wręcz przerażeni. Jakże tu zrozumieć dobroć Pana Boga?
Gdy ten tekst rozważałem, on mi się niemal automatycznie skojarzył z tekstem, który słyszeliśmy w niedzielę. Tam była mowa o talentach, gdzie słudzy dostali talenty, tutaj dostali miny, mieli nimi zarządzać i na końcu pokazali, ile mieli zysku. Ale wcale w tych przypowieściach nie chodziło o pieniądze. Tu chodziło o przemianę myślenia tych ludzi.
Święty Jan Chryzostom mówi: „Ten, komu powierzono jeden talent, zwrócił go, a i tak został potępiony”.[1] Tu oczywiście jest mowa o tej Ewangelii z niedzieli, ale dzisiaj mieliśmy to samo z tą miną. Zobaczmy, on nic nie ukradł, nic nie zabrał dla siebie ten sługa, oddał tyle samo panu, ile wziął, nic sobie nie przywłaszczył, nie roztrwonił, a i tak został potępiony. Czyli tu wcale o te pieniądze nie chodzi, tu chodzi o pewną zmianę mentalności.
Do tego jeszcze wrócę, a żeby udowodnić, dlaczego nie chodzi o pieniądze, to weźmy inną przypowieść z Ewangelii Łukasza o synu marnotrawnym. Przecież syn marnotrawny dostaje od ojca mnóstwo pieniędzy, idzie, roztrwania cały majątek, wraca spłukany całkowicie, bez kasy, do swojego ojca, a zostaje przygarnięty, pochwalony, dostaje pierścień, uczta jest na jego cześć. Czyli on roztrwonił pieniądze, a został pochwalony? A w dzisiejszej przypowieści sługa nic nie roztrwonił, oddał wszystkie pieniądze. W niedzielnej Ewangelii sługa oddaje talent, nic nie roztrwonił, a zostaje potępiony, wyrzucony. Czyli widzimy, że tu wcale o te pieniądze nie chodzi.
Więc o co? O zmianę mentalności i postrzegania Boga. Syn marnotrawny zmienił swoje myślenie o ojcu. On uważał, że ojciec dla niego jest zły, poszedł w świat, balował, ale później wrócił, zrozumiał, że ojciec go kocha, że jest miejsce przy ojcu, wrócił do niego.
Tak samo słudzy otrzymali czy miny, czy talenty i mieli coś z nimi zrobić. Tamci zainwestowali, te talenty przyniosły zysk, ale tu już mówiłem, nie chodzi o zysk. Chodzi o zmianę ich mentalności, że oni zrozumieli, że chcą podjąć współpracę ze swoim panem, dla niego tutaj pracować.
Natomiast ci słudzy, którzy zostali potępieni, chociaż nic nie roztrwonili. Oddał talent, oddał minę, ale całkowicie nie zmienił swojej mentalności. Tu i tu mówią: „Panie, bałem się ciebie, bo jesteś człowiekiem surowym”. Zwłaszcza dzisiejsza Ewangelia Łukasza, gdy słyszymy na koniec tej przypowieści o tym, że kazał pościnać swoich przeciwników, to naprawdę ci słudzy mogli być przerażeni, mieć takie wyobrażenie tego pana jako surowego i tych dwóch, którzy nic nie roztrwonili, nie zmienili swojej mentalności do końca, bali się swojego pana.
Tamci natomiast weszli we współpracę z nim, dali te miny czy talenty bankierom, zyskali kolejne, zaczęli współpracować i zostali nagrodzeni tym, że jeszcze dodatkowo w dzisiejszej przypowieści teraz dostali pod zarząd całe miasta, którymi mieli zarządzać.
Niech ta dzisiejsza Ewangelia, na pozór bardzo sroga, w zestawieniu właśnie z tą niedzielną czy zwłaszcza opowieścią o synu marnotrawnym, uświadomi nam, że tu nie chodziło wcale o żadne pieniądze, nie chodziło o zyski. Chodziło o przemianę mentalności człowieka.
Na koniec jeszcze zacytuję papieża Franciszka. To jest jego wypowiedź z 19 listopada 2023 roku. On mówił tak, w trakcie rozważania przed modlitwą Anioł Pański: „Takie jest jego wyobrażenie Boga - nie potrafi wierzyć w Jego dobroć, nie potrafi wierzyć w dobroć Pana względem nas. Dlatego blokuje się i nie włącza się w misję, jaką otrzymał”.[2]
Niech to będzie puenta tego rozważania. Każdy z nas otrzymał talenty, każdy z nas otrzymuje jakąś misję poprzez właśnie swoje powołanie, czy to całe życiowe, czy podejmowanie różnych mniejszych wezwań, do których nas Pan Bóg wzywa poprzez natchnienie Ducha Świętego.
Pytanie jest, czy tego Boga będziemy rozumieć właśnie jako strasznego, surowego, który nas ukarze na końcu? Czy będziemy rozumieć właśnie jako tego, z którym mamy wejść we współpracę, włączyć się w Jego misję, współpracując, rozwijając nasze talenty, zdolności i podejmując to wszystko, do czego nas przez Boże natchnienie wzywa?
[1] Św. Jan Chryzostom, Homilie na Ewangelię według św. Mateusza, homilia 78, 3, PG 58, 714; cyt. za: J. Żelazny, „Hipoteka społeczna u ojców Kościoła”, w: Moralna odpowiedzialność ludzi biznesu, Kraków 2012, s. 48. Źródło. ↩
[2] Franciszek, Rozważanie przed modlitwą Anioł Pański, 19 listopada 2023 r., Watykan, komentarz do Mt 25,14–30. Źródło. ↩