Nierozsądna pomoc nie usuwa skutków czyjegoś błędu, lecz może pomnożyć jego konsekwencje.
Dzisiaj mamy tekst biblijny o pannach roztropnych i nieroztropnych. Przyjrzyjmy się, jak nieroztropna pomoc nie dość, że nie pomaga drugiemu człowiekowi, to jeszcze może spowodować falę zła.
Pierwsza taka myśl, która pojawia się u wielu, gdy czytamy dzisiejszy tekst, to egoizm. Jak nie pomogły? No mogły tę oliwę im pożyczyć i tyle. Wszystkie by miały oliwę. Takie komunistyczne prawie myślenie. Każdemu po równo. No jakie one były egoistki, że nie pomogły.
Ale gdy przeczytamy tekst biblijny, zobaczymy: gdy nieroztropne rzekły: „Użyczcie nam swej oliwy, bo nasze lampy gasną”, roztropne odpowiadają: „Mogłoby i nam, i wam nie wystarczyć. Idźcie raczej do sprzedających i kupcie sobie”.
Gdy tak dłużej rozmyślałem nad tym tekstem, to gdyby te roztropne panny pomogły nieroztropnym, same stałyby się nieroztropne. Bo one nie odpowiadają: „Nie pomożemy wam, bo nie, bo jesteśmy lepsze” czy coś innego, bo nie chcemy, ale podają rozsądny argument. Nam i wam mogłoby zabraknąć. Gdyby zabrakło oliwy, wszystkie musiałyby opuścić to miejsce i nikt by pana młodego nie powitał. Dlatego wykazały się rozsądkiem w tej odmowie pomocy.
Teraz przejdźmy już do konkretnych przykładów.
Nie wiem, jak tam dzisiaj jest w szkole, czy jeszcze można te zadania domowe zadawać, czy nie, ale kiedyś tak było, że przychodzili uczniowie do szkoły, jeden miał zadanie domowe zrobione, drugi nie. Co robili? „Ej, słuchaj, daj mi odpisać”. Szybko na przerwie brali zeszyt, odpisywali sobie, przepisywali zadanie i często kończyło się tak, że pani nauczycielka sprawdzała zadania domowe, patrzy: „Ale tu jest słowo w słowo. To jest odpisane”. Jeden i drugi uczeń dostawał jedynkę.
Co mądrzejsi nieraz mówili: „Ale jak przepisujesz, to chociaż zmień coś w tym tekście, żeby było inaczej”. Często ten, który chciał pomóc, sam później ponosił tego konsekwencje. Takie bezpośrednie, bo dostawał jedynkę, ale oprócz tego też działało to destrukcyjnie na tego, komu pomagał, bo on się tak uczył, że można przyjść nieprzygotowanym, zawsze od kogoś odpiszę.
Taki przykład najprostszy.
Drugi przykład: alkoholizm. Jakże często jest jakaś sytuacja, gdzie właśnie alkoholik po raz kolejny gdzieś zawali, ale ktoś go kryje. Żona, mąż, ktoś bliski, kolega z pracy. „Dobra, ja tutaj wezmę to na siebie, nic nie było, żadnej sprawy”. Ale na tym się kończy, że później ten człowiek popada dalej w ten alkoholizm, sobie pozwala na więcej, bo mówi: „Zawsze mnie wybronią”. Później albo maltretuje rodzinę, albo kończy się to jakimś wypadkiem drogowym, albo sytuacją jeszcze gorszą.
Już mam nadzieję, że takich sytuacji nie ma w Kościele, ale były, bo przecież są sprawy sądowe, w których udowodniono, że biskup miał świadomość czynów pedofilskich jakiegoś księdza. „Dobra, to się zamiecie pod dywan, przenieśmy go do innej parafii, dajmy mu szansę”. Robił to samo albo jeszcze gorsze rzeczy. „Dajmy mu jeszcze jedną szansę, niech awansuje dalej”. Teoretycznie pomagał, no dobra, pomożemy tutaj, ale praktycznie coraz większe zło z tego wynikało.
Czyli zobaczmy, na przykładzie tych panien roztropnych i nieroztropnych możemy dostrzec, jak taka nieroztropna pomoc może potęgować zło. Czyli nie każdy, kto przychodzi i prosi o pomoc, trzeba mu pomóc, bo można pomagać nierozsądnie, nieroztropnie.
Tak właśnie czytając ten tekst, rozmyślając nad nim, stwierdziłem, że te panny nieroztropne chciały te panny roztropne ściągnąć do swojego poziomu: „Bądźcie takie jak my, dajcie nam tę oliwę, czy wystarczy, czy nie wystarczy, to nieważne”. One się nie przygotowały, oliwy zabrakło, wy nam dajcie i to jest to myślenie właśnie takie: wszystkim po równo.
Więc w naszym życiu codziennym, ale też w tym modlitewnym pamiętajmy o rozeznawaniu woli Pana Boga, ale też o takiej zwykłej roztropności, która jest potrzebna. Roztropność, tu czytałem właśnie z greki, jako przewidywanie konsekwencji swoich czynów.
Bo nie każdy, kto prosi o pomoc, kto żąda czasami pomocy, tak jak one żądały: „Zejdźcie, zniżcie się do naszego poziomu, pomagajcie nam”. Nie każdemu trzeba pomóc. Zawsze trzeba to rozeznać, czy z tego wyniknie większe dobro, czy może czasami wyniknie zło.