Roztropność i nieskazitelność w życiu chrześcijańskim. Te dwie cechy łączą się i muszą występować razem. Dzisiaj Pan Jezus mówi: „Bądźcie więc roztropni jak węże, a nieskazitelni jak gołębie”. Podaje jednak te dwa obrazy zwierząt równocześnie. Nie wystarczy więc być tylko roztropnym jak wąż albo tylko nieskazitelnym jak gołąb, ale trzeba w sobie połączyć te dwie cechy.
Gdybyśmy byli jedynie na wzór węża roztropni, mogłoby się to przerodzić w pewną przebiegłość. I gdzie tu chrześcijaństwo? Człowiek stałby się przebiegły, kombinowałby, czyli żyłby po prostu zgodnie z logiką obecnego świata. Z drugiej strony, gdyby był tylko nieskazitelny jak gołąb, prosty, bardzo łatwo mogłoby się to przerodzić w łatwowierność i naiwność. Wtedy człowiek mógłby zostać zwiedziony na manowce. Stąd potrzeba także tej roztropności.
Święty Augustyn mówi właśnie o tych dwóch cechach. Jezus mówi: „jak węże” i „jak gołębie”, aby połączyć je w sobie. Mamy mieć rozwagę i roztropność, ale zarazem nie zatracić czystej miłości. Gołąb – jak zaznacza święty Augustyn – w starożytności był symbolem prostoty. Uważano, że nie ma żółci, a więc nie ma w nim goryczy ani nienawiści. Jest obrazem człowieka miłującego.
Przecież spotykamy się z przekleństwami, odrzuceniem, czasami nawet z prześladowaniami – czy to słownymi, czy wprost, choćby finansowymi w pracy – z tego powodu, że jesteśmy wierzący. Różne rzeczy nas dotykają. Człowiek mógłby wtedy nosić w sobie tę „żółć”, gorycz. Zewnętrznie znosiłby to wszystko, ale wewnętrznie chciałby się zemścić: „Panie Boże, wymierz im sprawiedliwą karę”. Tymczasem właśnie po to jest prostota gołębia, aby zachować miłość, życzliwość, przebaczenie nieprzyjaciołom i życie bez chęci odwetu.
To jest właśnie jedno z najpiękniejszych świadectw życia chrześcijańskiego. Chociaż doświadczam różnych trudnych sytuacji, nie żywię w sobie chęci odwetu ani urazy.
Święty Jan Chryzostom zwraca uwagę także na wcześniejsze słowa Jezusa: „Oto Ja was posyłam jak owce między wilki”. Zobaczmy, Jezus porównuje nas do owiec i do gołębi, czyli do łagodnych zwierząt. Mógł przecież powiedzieć: „Posyłam was jak lwy, rozszarpcie waszych wrogów”. A On eksponuje właśnie te pozytywne cechy. Mamy iść w świat i zdobywać go miłością oraz dobrocią.
Święty Hieronim również mówi o prostocie serca, której symbolem jest gołąb. Na co dzień spotykamy gołębie. W ilustracji do dzisiejszego rozważania umieściłem właśnie gołębia, który przez kilka tygodni mieszkał u nas na parapecie plebanii. Przylatywał sobie, zrobił tu taki przystanek. Po prostu żył. Nic nie kombinował. Co miał zrobić, to robił, co znalazł do jedzenia, to zjadł i tak mijało jego życie.
Na koniec święty Grzegorz Wielki mówi, że roztropność węża chroni nas przed oszustwem świata. To bardzo ważne, bo świat naprawdę chce nas zwodzić, próbuje nas do siebie przyciągnąć. Dlatego potrzebna jest roztropność, aby rozpoznawać pokusy świata i pokusy złego ducha. Bardzo często zły duch działa niezwykle subtelnie i powoli próbuje nas odciągnąć od Boga.
Prostota gołębia jest natomiast potrzebna po to, aby w tym wszystkim nie zatracić miłości. Bardzo łatwo w chwilach niepowodzeń czy odrzucenia zalać się goryczą i zgorzknieniem. Wtedy właśnie potrzebna jest prostota gołębia, aby nadal kochać także tych, którzy nas odrzucają, którzy nas nie kochają, a czasami nawet nienawidzą Pana Boga, i zdobywać ich miłością.
